Przejdź do głównej treści

Zamyślnik

... odsłon

Śpieszymy się donikąd

Żyjemy w czasach, w których niemal wszystko można zrobić szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Kilka sekund wystarcza, aby wysłać wiadomość na drugi koniec świata. Kilka minut, aby kupić to, czego potrzebujemy. Kilka godzin, aby znaleźć się w miejscu, do którego jeszcze niedawno podróż trwała wiele dni. Świat nieustannie przekonuje nas, że szybkość jest miarą postępu, a człowiek, który zwalnia, zaczyna przegrywać. Wciąż słyszymy, że trzeba zdążyć, wykorzystać szansę, być o krok przed innymi. Coraz rzadziej jednak ktoś zadaje pytanie najważniejsze. Dokąd właściwie tak bardzo się spieszymy?

Być może największym paradoksem naszych czasów jest to, że nigdy wcześniej człowiek nie miał tylu możliwości, a jednocześnie tak często nie potrafił odpowiedzieć na pytanie, po co właściwie żyje. Biegniemy od obowiązku do obowiązku, od spotkania do spotkania, od jednego celu do następnego, jakby całe nasze życie było niekończącym się wyścigiem. Problem nie polega jednak na tym, że się poruszamy. Problem zaczyna się wtedy, gdy ruch zastępuje sens, a pośpiech staje się sposobem istnienia.

W tym biegu zaczynamy gubić rzeczy, których nie da się już później odnaleźć. Gubimy rozmowy, których nigdy nie odbyliśmy. Milczenie, którego baliśmy się bardziej niż hałasu. Twarze ludzi, których mijaliśmy każdego dnia, nawet nie podnosząc wzroku. Gubimy własne dzieciństwo, kiedy przestajemy pamiętać, jak wygląda zachwyt nad prostymi rzeczami. Gubimy starość naszych rodziców, bo zawsze wydaje nam się, że jeszcze będzie czas na dłuższą rozmowę. W końcu gubimy samych siebie, choć przez cały czas byliśmy przekonani, że właśnie siebie odnajdujemy.

Najbardziej niepokojące jest jednak to, że człowiek może przez całe lata nie zauważyć własnego zagubienia. Przyzwyczaja się do życia w nieustannym napięciu. Uczy się funkcjonować bez ciszy. Przestaje słuchać swojego sumienia, ponieważ wokół jest zbyt wiele głosów, które mówią mu, kim powinien być. Coraz lepiej zna świat, a coraz słabiej zna własne serce. Wie, jak zdobywać kolejne rzeczy, lecz zapomina, jak cieszyć się tym, co już otrzymał.

A przecież życie nigdy nie było drogą do przyszłości. Ono zawsze wydarza się teraz. W spojrzeniu drugiego człowieka. W chwili przebaczenia. W rozmowie, której nic nie zastąpi. W ciszy, której tak bardzo się boimy, ponieważ właśnie tam najczęściej odzywa się Bóg. Nie krzykiem. Nie przymusem. Nie spektakularnym znakiem. Cichym pytaniem, które od wieków rozbrzmiewa w ludzkim sercu. Dokąd idziesz?

Można bowiem dojść bardzo daleko i nigdy nie dotrzeć tam, gdzie naprawdę należało. Można zdobyć uznanie ludzi, a utracić pokój własnego sumienia. Można zgromadzić majątek, doświadczenie i wiedzę, a jednocześnie pozostać człowiekiem wewnętrznie ubogim. Są bowiem rzeczy, których nie da się osiągnąć biegiem. Miłość dojrzewa powoli. Zaufanie rodzi się powoli. Wiara wzrasta powoli. Mądrość również nie przychodzi do człowieka, który nie potrafi się zatrzymać.

Może właśnie dlatego współczesny świat tak bardzo boi się ciszy. Cisza odbiera wszystkie złudzenia. Nie pozwala ukryć się za obowiązkami, sukcesami ani planami. W ciszy pozostaje tylko człowiek i prawda o nim samym. Wielu ucieka przed tą chwilą przez całe życie, ponieważ łatwiej jest wciąż biec, niż odważyć się spojrzeć w głąb własnego serca.

Chrystus nigdy nie zapraszał ludzi do nieustannego pośpiechu. Wręcz przeciwnie. Bardzo często zatrzymywał się przy tych, których inni omijali. Rozmawiał z pojedynczym człowiekiem tak, jakby nie istniał cały tłum czekający obok. Potrafił dostrzec jedną zapłakaną twarz pośród setek innych. Wiedział, że człowiek nie odnajduje Boga wtedy, gdy biegnie coraz szybciej, lecz wtedy, gdy wreszcie ma odwagę stanąć przed Nim bez masek, bez hałasu i bez udawania.

Dlatego największym pytaniem naszego pokolenia nie jest to, jak jeszcze bardziej przyspieszyć. Pytanie brzmi znacznie prościej i jednocześnie znacznie boleśniej. Czy droga, po której codziennie biegnę, naprawdę prowadzi tam, dokąd pragnie dojść moje serce?

Bo można przeżyć bardzo długie życie i nigdy naprawdę nie zacząć żyć. Można nieustannie się spieszyć, wyprzedzać innych, zdobywać kolejne szczyty i pewnego dnia odkryć, że cały ten wysiłek prowadził donikąd. A wtedy największym dramatem nie będzie utrata czasu. Największym dramatem będzie świadomość, że Bóg przez całe życie cierpliwie czekał kilka kroków obok, lecz człowiek był zbyt zajęty własnym biegiem, aby Go zauważyć.

bp Robert Matysiak NCC
bp Robert Matysiak NCC

Autor bloga „Myśli”. Teksty, refleksje i komentarze poświęcone duchowości, modlitwie, życiu Kościoła oraz doświadczeniu człowieka wierzącego.